OWAMI THABETHE
Izintombi ezingaphezulu kuka-40 000 zitheleke esigodlweni eNyokeni zihambise umhlanga wazo KwaNongoma,ngoMgqibelo mhla zingu 14 kuSepthemba. Umkhosi womhlanga ubuhlanganisa iminyaka engu-40 wavuselelwa ngo-1984.
Inkosazana uZelamile Zulu uhole izintombi, obe ngowokuqala ukuhambisa umhlanga phambi kweSilo u Misuzulu kaZwelithini, ecula amahubo angcwele .
UMntwana uZelamile uyindodakazi kamfowabo wesilo yenkosi, uMntwana uLungelo Zulu.
Izinkulungwane zezintombi zibuthane lapha esigodlweni, zihlobe ngemvunulo yesintu emibalabala uma sezihambisa umhlanga kwiSilo, zigubha iminyaka engu -40 kwasungulwa umhlanga. Lesi senzo esiwuphawu olumele ubumsulwa nenhlonipho yabo, siveza ukubaluleka kobuntombi esikweni lamaZulu.
Umkhosi womhlanga ungaphezu nje komgubho – usiko oluqhakambisa ukuzigcina kwabantu besifazane, bezithibe ocansini besebancane.
Ngalesi sikhathi, abesifazane abadala bayeluleka abasha ababambiqhaza, bebafundisa izifundo ezibalulekile ngamasiko akwaZulu nokubaluleka kokuzigcina ukuze bavimbele ukukhulelwa kwentsha kanye nezifo ezihlobene nocansi . Lo mcimbi ugqugquzela inhlonipho ngomzimba womuntu wesifazane futhi ulungiselela amantombazane ukudlulela ebuntwini besifazane.
Lo mkhosi womhlanga uhlonishwe izithunywa zikahulumeni okubalwa iPhini likaNgqongqoshe wezokuThutha uMnuz Mkhuleko Hlengwa, uDkt Zweli Mkhize, uNgqongqoshe wezokuBusa ngokuBambisana (Cogta) uMnuz Velenkosini Hlabisa noNgqongqoshe wezokuThutha esifundazweni uMnuz Siboniso Duma.
ISilo uMisuzulu uveze ukujabula ukubona izinkulungwane zezintombi zitheleka esigodlweni zizogubha kanye naye usuku olubaluleke kangaka. Isilo siphinde sancoma ukwethembeka okuqinile phakathi kwamakhosi akwaZulu namaSwazi lapho sithe izintombi ezingu-15 000 zahamba naye ukuyothamela umkhosi womhlanga eSwazini emasontweni ambalwa edlule.
Isilo sexwayise izintombi ukube zizithibe ezintweni zezwe njengoba siphila esikhathini esibucayi futhi bangazingabazi ngokuzigcina kwabo ngoba ngelinye ilanga bohlomula izithelo ezinhle.
“ Bantabami ngifune nazi ukuthi abafana abapheli, ngakho-ke ukuzigcina kwenu kuzihlenga ezintweni eziningi zomhlaba. Njengoba nilapha nje niyisabi sikaZulu ningakukhohlwa lokho,ikusasa lesizwe sethu sisezandleni zenu,” kuchaza imbube


