I-SIU ithole umyalelo wokumisa impahla engu-R76.5 million ehlobene nezinsolo zenkohlakalo kwa-Eskom

I-Special Investigating Unit (SIU) ithole impumelelo enkulu emzamweni wokubuyisa imali eyebiwe kwa-Eskom, ngokuthola umyalelo wokuvikela (preservation order) omisa impahla enenani elingu-R76.5 million, okuhlanganisa izakhiwo kanye nezimoto zikanokusho ezixhunyaniswe nosomabhizinisi uSiyabonga Moses Goodwill Nkosi.

Lo myalelo uvimbela ukuthi le mpahla “idayiswe, idluliselwe kwabanye noma ifihlwe, ngesikhathi i-SIU ifuna ukuchitha izinkontileka ezingekho emthethweni futhi ibuyise izimali zomphakathi.”

Uphenyo lwe-SIU mayelana no-Eskom – olugunyazwe nguMengameli uCyril Ramaphosa – luveze ukuthi izikhulu ezisebenza eziteshini zikagesi iKusile neMatla kuthiwa “zaphendula ukuthengwa kwezimpahla kwaba indlela yokuzicebisa.”

“Phakathi kuka-2021 no-2023, izikhulu zamukela ama-oda okuthenga anamanani aphezulu ngokweqile kanye nalawo angahambisani nemithetho, ukuthenga ama-relay, okuyizinto ezisetshenziswa ukuqinisekisa ukuthi iziteshi zikagesi zisebenza kahle.

“Kodwa esikhundleni sokuhlinzeka ngesevisi ethembekile, izinkampani zikaNkosi zanikela ngamaphepha ezikweletu kuphela. Izikhulu zakwa-Eskom zasayina izinkontileka ezibiza ama-relay ngo-R50 000 ngayinye, kanti intengo yemakethe ibiphakathi kuka-R180 no-R450. Lokhu kudlalwa kwamanani kuholele ekulahlekelweni yimali engu-R73 650 994.87 kwa-Eskom,” kuchaza i-SIU.

Ngaphezu kwalokho, izikhulu zakwa-Eskom kuthiwa zahlukanisa ama-oda okuthenga ukuze zigcine amanani angaphansi kuka-R1 million, ngaleyo ndlela “zisebenzisa kabi uhlelo lokuthenga olungahlelekile futhi zigwema izinqubo zokuthenga ezisemthethweni.”

“Izinombolo ezingamanga zezingxenye zafakwa ohlelweni luka-Eskom ukuze kuqinisekiswe ukuthi abathengisi abathile kuphela abakwazi ukubhida, kwakhuphula izindleko zezinto ezingazange zidingeke futhi ezisahleli esitokweni zingasetshenziswa iminyaka eminingi,” kwengeza i-SIU.

Inethiwekhi yamathemba (trusts)
Ngokusho kwe-SIU, uNkosi wasebenzisa iNkosi Royal Trust, iSibongukukhanya Trust kanye neSiyabonga Kankosi Trust – lapho ayengumphathi (trustee) khona – njengendlela yokugeza imali eyebiwe nokuyifaka ezakhiweni ezisezindaweni ezibizayo eGauteng, KwaZulu-Natal naseMpumalanga.

Le mali kuthiwa iphinde yasetshenziswa ukuthenga izimoto zikanokusho ezifana neLamborghini, iPorsche Cayenne kanye nePorsche Panamera.

“Lo myalo wokuvikela ukhuthaza i-SIU ukuthi iye phambili ifake isicelo eNkantolo Ekhethekile (Special Tribunal) ukuze kubuyekezwe futhi kuchithwe lezi zinkontileka. Umyalo uvumela i-SIU ukuthi iqale izinqubo zingakapheli izinsuku ezingama-60 kusukela ngosuku okhishwe ngalo.

“Ngokuhambisana noMthetho we-Special Investigating Units and Special Tribunals Act 74 ka-1996, i-SIU izodlulisela noma yibuphi ubufakazi bokuziphatha kobugebengu obutholakele ku-National Prosecuting Authority ukuze kuthathwe izinyathelo.

“I-SIU iphinde inegunya lokuqala amacala enkantolo eNkantolo Ephakeme noma eNkantolo Ekhethekile egameni layo, ukuze kulungiswe noma yikuphi ukungalungi okutholakele futhi kubuyiswe ukulahlekelwa kwezimali kuhulumeni, kuhlanganisa nezimali ezikhokhelwe izinsizakalo ezingazange zenziwe,” kusho i-SIU. – SAnews.gov.za

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *