

UMphathi weDolobha kuMasipala waseThekwini, uMnu Musa Mbhele, uhlangane nabaholi abaphezulu benkampani iSasol mhla zingama-29 ku-Okthoba 2026, ngenhloso yokuqinisa ukubambisana ekutshalweni kwezimali kwingqalasizinda, ukuphepha kwamapayipi athutha uphethiloli, ukuphathwa kwamanzi emvula kanye nokukhuliswa komnotho esifundeni sezimboni esiseNingizimu yeTheku.
UMphathi weDolobha kuMasipala waseThekwini, uMnu Musa Mbhele, ubambe umhlangano nabaholi abaphezulu benkampani iSasol, ngenhloso yokuqinisa ubudlelwano nokusebenzisana phakathi kukaMasipala nale nkampani ehamba phambili eNingizimu Afrika ekukhiqizweni kwamakhemikhali namandla.
Izingxoxo bezigxile ekuphepheni kwamapayipi athutha uphethiloli, ukwakhiwa kwemijondolo ezindaweni ezibekelwe ingqalasizinda eyingozi, kanye nokutshalwa kwezimali ekuthuthukisweni kwengqalasizinda esifundeni sezimboni esiseNingizimu yeTheku (South Durban Basin).
Ithimba leSasol beliholwa nguMnu Ntokozo Gcabashe, oyiPhini likaMongameli eliPhezulu elibhekele ukusebenza kweSasolburg neNatref, lihlanganisa noMnu Rightwell Laxa, oyiPhini likaMongameli eliPhezulu elibhekele ezokuhlinzekwa kwezimpahla, kanye nabanye abaphathi abaphezulu bale nkampani.
UMbhele ubephelezelwa yithimba labaphathi abaphezulu bakaMasipala, eliholwa nguMqondisi oMkhulu wezokuSebenza, uLindokuhle Mkhize, kanye noMqondisi oMkhulu eHhovisi loMphathi weDolobha, uMalusi Mhlongo.
Ukuphepha kwamapayipi athutha uphethiloli
Umhlangano ugxile kakhulu ekusebenzeni kweSasol ngaphakathi kweTheku, lapho le nkampani inengqalasizinda ebalulekile yokugcina nokuthutha uphethiloli.
Njengoba iTheku liyikhaya letheku eliphithizela kakhulu ezweni, lidlala indima enkulu ekuthuthweni kukaphethiloli oya ezindaweni ezimaphakathi nezwe. Lokhu kwenza ukuphepha nokusebenza ngaphandle kokuphazamiseka kwale ngqalasizinda kube yinto ebalulekile emnothweni waseThekwini nowezwe lonke.
Ukukhathazeka ngokwakhiwa kwemijondolo eduze kwamapayipi ayingozi
Enye yezindaba ezibalulekile okuxoxwe ngazo kube ukwanda kwemijondolo eyakhiwa ezindaweni ezibekelwe amapayipi athutha izinto ezivutha kalula, okuhlanganisa nophethiloli wezindiza.
Ukwakhiwa kwezindlu kulezi zindawo kubeka izimpilo zabahlali engcupheni enkulu, kuphazamise ukulungiswa nokunakekelwa kwamapayipi, kuphinde kwenze kube nzima ukufinyelela kulezi zindawo uma kuvela izimo eziphuthumayo.
Lokhu kungaphinde kubeke engcupheni ukuphepha nokuthembeka kokuhlinzekwa kukaphethiloli ezweni.
UMbhele ugcizelele ukuthi uMasipala uzimisele ukubhekana nale nkinga ngendlela enobuntu, ehlonipha isithunzi nenhlalakahle yemindeni ethintekayo, ngesikhathi esifanayo kuqinisekiswa ukuphepha kwengqalasizinda ebalulekile.
Phakathi kwezixazululo ezicutshungulwayo kubalwa ukusebenzisa izinhlelo zokwakhiwa kwezindlu eziqhubekayo ngaphansi kukaMasipala, okuhlanganisa ukwakhiwa kwezindlu ezinezitezi eziningi ukuze kusetshenziswe umhlaba ngendlela efanele, kuphinde kutholakale izindawo zokuhlala eziphephile.
Kuphinde kwaxoxwa ngokubambisana ekuqapheni lezi zindawo ukuze kuvinjelwe ukwakhiwa kwemijondolo emisha, ukuqiniswa kokulandelwa kwemithetho yokusetshenziswa komhlaba, kanye nokufundiswa kwemiphakathi ngobungozi bokuhlala eduze kwengqalasizinda ethutha izinto eziyingozi.
Ukuhlanzwa nokunwetshwa kwemisele yamanzi eNingizimu yeTheku
Izingxoxo ziphinde zagxila ekuhlanzweni, ekulungisweni nasekunwetshweni kwemisele yokudlulisa amanzi emvula esifundeni sezimboni esiseNingizimu yeTheku.
UMasipala uyaqhubeka nokutshala izimali ekunakekelweni nasekuthuthukisweni kwale misele ukuze amanzi emvula akwazi ukugeleza ngendlela efanele, kuncishiswe amathuba ezikhukhula ezindaweni okuhlala kuzo abantu nasezindaweni zezimboni.
Le mizamo ihlose nokuvikela ingqalasizinda ebalulekile kwesinye sezifunda zezimboni ezinkulu eNingizimu Afrika.
Ukubambisana ekukhuliseni umnotho nasekudaleni amathuba emisebenzi
UMbhele uthe iTheku lingelinye lamadolobha abalulekile ekukhuliseni umnotho wezwe, kanti izinkampani ezifana neSasol zineqhaza elikhulu ekudaleni amathuba emisebenzi.
“IDurban iyisizinda esikhulu somnotho, kanti izinkampani ezifana neSasol zibalulekile ekukhuliseni umnotho nasekudaleni amathuba emisebenzi. Umsebenzi wethu ukuvikela abantu abahlala kuleli dolobha kanye nengqalasizinda egcina umnotho wezwe usebenza,” kusho uMbhele.
Uthe uMasipala uzimisele ukuqhubeka nokusebenzisana neSasol ukuthola izixazululo ezihlala isikhathi eside nezihlonipha amalungelo nesithunzi sabantu, ngesikhathi uqhubeka nokuhlinzeka zonke izakhamuzi ngezidingo eziyisisekelo.
Ngakolunye uhlangothi, iSasol ivumile ukuthi iTheku linendima ebalulekile ekusebenzeni kwale nkampani nasekuqinisekiseni ukuthi izwe liyaqhubeka nokuthola uphethiloli.
UMnu Ntokozo Gcabashe uthe izingxoxo zabo noMasipala zibe nezithelo ezinhle.
“IDurban ibaluleke kakhulu ekusebenzeni kweSasol nasekuqinisekiseni ukuhlinzekwa kukaphethiloli eNingizimu Afrika. Sibe nezingxoxo ezakhayo noMasipala mayelana nempilo nokuphepha kwemiphakathi ehlala nesebenza eduze kwengqalasizinda yethu. Sibheke ngabomvu ukuqhubeka nokusebenzisana noMasipala ukuthola izixazululo ezisebenzayo,” kusho uGcabashe.
Uphinde wagcizelela ukuthi iSasol isazimisele ukufaka isandla ekuthuthukiseni inhlalakahle yezakhamuzi zaseThekwini ngezinhlelo zayo zokutshala imali ekuthuthukisweni komphakathi.
UMasipala waseThekwini neSasol bavumelene ngokuqhubeka nezingxoxo nokubambisana ukuze izindaba ezidingidiwe zithole izixazululo ezizohlomulisa imiphakathi, zivikele ingqalasizinda futhi zikhuthaze ukukhula komnotho.
Izingxoxo bezigxile ekuvikeleni ingqalasizinda ebalulekile, ukuphepha kwemiphakathi, ukuthuthukiswa kwemisele yamanzi kanye nokukhuthazwa kwentuthuko esimeme.
ISasol iphinde yaqinisekisa ukuzibophezela kwayo ekuthuthukiseni inhlalakahle yezakhamuzi zaseThekwini ngezinhlelo zayo zokutshala imali emphakathini. Zombili izinhlangothi zivumelene ngokuqhubeka nokusebenzisana ukuze kuthuthukiswe ingqalasizinda, kuvikelwe imiphakathi futhi kuqiniswe isikhundla seTheku njengesizinda esibalulekile somnotho nezimboni.
Umthombo: Uphiko lwezokuXhumana nokuMaketha kuMasipala waseThekwini.

