
Izikhulu zikaMasipala waseThekwini kanye nabamele inkampani iRoyal Queen Seeds zivakashele izindawo zokukhiqiza insangu eThekwini, zihlola inqubekelaphambili yohlelo lweminyaka emithathu lokweseka abalimi bendawo. Ukuvakasha kugxile ekuthotshelweni kwemithetho eBluff, amazinga okukhiqizwa kwensangu yezokwelapha eMkhomazi kanye nobuchwepheshe bokulondolozwa kwembewu eDube TradePort.
UMasipala weTheku usuqhubekele phambili nokuqaliswa koHlelo Olukhulu Lokuthuthukiswa Kwamabhizinisi Ezolimo (Agri-Business Master Plan), ngokuvakashela izindawo ezahlukene ezisebenza embonini yokutshalwa nokukhiqizwa kwensangu kanye ne-hemp eThekwini.
Izikhulu zikaMasipala kanye nabamele inkampani yamazwe ngamazwe ekhiqiza imbewu, iRoyal Queen Seeds (RQS), zivakashele izindawo ezine ngenhloso yokuhlola inqubekelaphambili yohlelo lokuhlola oluzothatha iminyaka emithathu.
Lolu hlelo luhlose ukusiza abalimi bendawo, okuhlanganisa nalabo asebenesikhathi eside belima insangu, ukuba bakwazi ukungena ngokusemthethweni embonini yezohwebo nokuthola amathuba ezimakethe.
Insangu ingenye yemikhiqizo emihlanu yezolimo uMasipala waseThekwini ayibeke eqhulwini ngenhloso yokukhulisa umnotho nokudala amathuba emisebenzi. Eminye imikhiqizo kubalwa imifino, izinkukhu, izingulube kanye nezimvu.
Ngokubambisana neRoyal Queen Seeds, uMasipala uhlose ukuhlinzeka abalimi abasafufusa ngembewu esezingeni eliphezulu, ukuqeqeshwa ngobuchwepheshe kanye nolwazi ngemithetho nezimiso okufanele zilandelwe ngaphambi kokuba imboni yokudayiswa kwensangu ngokusemthethweni ivunyelwe ngokugcwele ezweni.
IZINDAWO EZIVAKASHELWE YITHIMBA
1. RQS Experience Centre – eBluff
Ithimba lamukelwe nguGareth Chetty, lapho kuxoxwe khona ngombono wohlelo lokuhlola, imithetho elawula imboni yensangu kanye nokubaluleka kokulandela imigomo kahulumeni ukuze abalimi abasafufusa bakwazi ukungena ngokusemthethweni emkhakheni wezohwebo.
2. UMthombomuhle – eCliffdale
Izikhulu zihlangane nommeleli wabalimi bendawo ukuze zihlolisise izinselelo ezibhekene nabalimi asebenesikhathi eside belima insangu. Kuphinde kwadingidwa izindlela uhulumeni nezinkampani ezizimele abangasebenzisana ngazo ukusiza laba balimi ukuba babe yingxenye yemboni esemthethweni.
3. Marley Farms – eMkhomazi
Ithimba livakashele indawo ekhiqiza insangu esetshenziselwa izinjongo zokwelapha. Lapha kuhlolwe amazinga okukhiqiza ahambisana nezindinganiso zamazwe ngamazwe embonini yezemithi, izindlela zokukhiqiza ezihlanzekile kanye nezinyathelo zokuvikela ukutshalwa kwezimali kulo mkhakha.
4. Dube TradePort
Ngaphansi kobuholi bukaNokuthula Myeza, ithimba lihlangane nochwepheshe abasebenza ekukhuliseni izitshalo kusetshenziswa ubuchwepheshe bokukhulisa izicubu zezitshalo (tissue culture), ukukhiqiza izitshalo ezintsha ezifanayo nezokuqala (cloning), kanye nokugcinwa kwembewu enofuzo lwezinhlobo ezahlukene.
Lobu buchwepheshe buhlose ukulondoloza izinhlobo zensangu ezitholakala kuleli kanye nokusiza abalimi bendabuko ukuba bathole ulwazi namakhono obuchwepheshe besimanje.
UKUSEBENZISANA NEMINYANGO KAHULUMENI
UMasipala waseThekwini uthi ukwakha imboni yensangu esemthethweni, ekwazi ukuncintisana ezimakethe zomhlaba, kudinga ukubambisana okuqinile phakathi kwemikhakha kahulumeni nezinhlaka ezahlukene.
Kulolu hlelo, uMasipala usebenzisana nezinhlaka zikahulumeni ezihlanganisa:
- UMnyango Wezolimo.
- UMnyango Wezempilo.
- UMnyango Wezohwebo, Izimboni Nokuncintisana.
- Isikhungo Esilawula Imikhiqizo Yezempilo eNingizimu Afrika (SAHPRA).
- Iqoqo Leminyango Yezobulungiswa, Ukuvimbela Ubugebengu Nezokuphepha.
Lokhu kubambisana kuhloswe ngakho ukwenza lula izinqubo zokulawulwa kwemboni, ukuqinisekisa ukuthotshelwa kwemithetho kanye nokuvulela abalimi amathuba okufinyelela ezimakethe.
UMasipala uthi ukuhlanganisa ulwazi lochwepheshe bamazwe ngamazwe nolwazi lwendabuko kwezolimo kungasiza ukubeka iTheku njengendawo ehamba phambili ekukhiqizweni kwensangu esezingeni eliphezulu, ngokuhambisana nemithetho.
UMasipala uphinde wathembisa ukuthi uzoqhubeka nokwazisa umphakathi ngenqubekelaphambili yalolu hlelo njengoba luqhubeka.
Umthombo: Uphiko Lwezokumaketha Nokuxhumana lukaMasipala waseThekwini (eThekwini Municipality Marketing and Communications Directorate).



