Cishe bayisigidi  abafundi ababhalisele  izivivinyo zikamatikuletsheni zango-2026

UNgqongqoshe Wezemfundo Eyisisekelo, uSiviwe Gwarube, umemezele ukuthi uMnyango wakhe usukulungele ngokugcwele ukuqhutshwa kwezivivinyo zikaMatikuletsheni zango-2026, ezizobhalwa phakathi kuka-Okthoba noNovemba.

UMnyango Wezemfundo Eyisisekelo uthi usukulungele ukuqala kwezivivinyo zokuphela konyaka, njengoba isibalo sabafundi ababhalisele ukubhala uMatikuletsheni sesifinyelele ku-962 832.

UNgqongqoshe Wezemfundo Eyisisekelo, uSiviwe Gwarube, umemezele ukuthi uMnyango wakhe usukulungele ngokugcwele ukuqhutshwa kwezivivinyo zikaMatikuletsheni zango-2026, ezizobhalwa phakathi kuka-Okthoba noNovemba.

Ekhuluma esithangamini nabezindaba ePitoli ngeSonto, mhla ziyi-11 ku-Okthoba 2026, uGwarube uthe bangu-962 832 abafundi ababhalisele ukubhala izivivinyo zeNational Senior Certificate (NSC) kulo nyaka.

Kulesi sibalo, bangu-815 051 abafundi abafunda ngokugcwele ezikoleni, okuyisibalo esinyuke ngabafundi abangu-48 508 uma siqhathaniswa nesangonyaka odlule.

Abanye abangu-147 781 ngabafundi ababhalise njengabazimele noma abangafundi ngokugcwele, okuhlanganisa nalabo abafisa ukuthuthukisa imiphumela yabo yangaphambilini.

UNgqongqoshe uthe ikilasi likaMatikuletsheni lango-2026 liyiqembu elikhulu kunawo wonke labafundi abafunda ngokugcwele asebeke babhalisela izivivinyo ze-NSC.

“Bonke abafundi sebenikezwe ukwesekwa abakudingayo ukuze baphumelele. Ngakho-ke ngiyajabula ukumemezela ukuthi abafundi bakulungele ukubhala izivivinyo zango-2026,” kusho uGwarube.

ZINGAPHEZU KUKA-7 000 IZIKHUNGO ZOKUBHALELA IZIVIVINYO

UMnyango uthe sekuhlelwe izikhungo zokubhalela izivivinyo ezilinganiselwa ku-7 100 kuzo zonke izifundazwe eziyisishiyagalolunye zaseNingizimu Afrika.

UGwarube uthe zonke lezi zikhungo sezihloliwe ukuze kuqinisekiswe ukuthi ziyahlangabezana nezidingo zokuphathwa kwezivivinyo ngendlela efanele.

Kuphinde kwaqiniswa nezindlela zokuqapha izikhungo ezingase zibe sengozini yokuhlangabezana nezinkinga ngesikhathi sokubhalwa kwezivivinyo.

UNgqongqoshe ukuqinisekisile ukuthi yonke imibuzo yezivivinyo isilungisiwe, yahlolwa futhi yagunyazwa yisikhungo esiqinisekisa amazinga emfundo, i-Umalusi.

Kuphinde kwaqiniswa ezokuphepha kusukela lapho kunyatheliswa khona amaphepha ezivivinyo kuze kube yilapho efika ezikhungweni zokubhalela.

Abasebenzi abazobamba iqhaza ekuphathweni kwezivivinyo bahloliwe ngokwezokuphepha, kanti uMnyango usebenzisana nezinhlaka zomthetho kuzwelonke nasezifundazweni ukuvikela ubuqotho bezivivinyo.

Sekusungulwe izikhungo zokumaka ezingu-189, kwaqashwa othisha abaqeqeshiwe nabanolwazi abangu-51 104 abazomaka amaphepha abafundi.

UMnyango uthe kuzolandelwa indlela efanayo yokumaka ezweni lonke, kuqiniswe nokuhlolwa kwamamaki ukuze kuqinisekiswe ukuthi imiphumela ithembekile.

ABANGAPHEZU KUKA-159 000 ABASIZWE NGEZINHLELO ZOKUZILUNGISELELA

Njengengxenye yokulungiselela izivivinyo, uMnyango usuqalise uhlelo olubizwa nge-2026 Learner Support Programme, oluqhutshwa ezifundeni zemfundo ezingu-75 ezweni lonke.

Lolu hlelo selufinyelele kubafundi abangu-159 180 ezikhungweni ezingu-1 262.

Lugxile kakhulu ekusizeni abafundi abadinga ukwesekwa okwengeziwe, okuhlanganisa nalabo abanyuselwe emabangeni alandelayo bengakaphumeleli ngokugcwele, kanye nezikole ezibhekene nezinselelo zokungaphumeleli kahle.

Abafundi baphinde bahlinzekwa ngezincwadi zokuzilungiselela izivivinyo, amaphepha eminyaka edlule, izifundo ezitholakala ku-inthanethi, amanothi okufunda kanye nezivivinyo zokuzijwayeza.

Uhlelo lwe-Second Chance Matric Programme nalo luyaqhubeka nokusiza abafundi abafisa ukubuyela ezivivinyweni ukuze bathuthukise imiphumela yabo.

Lolu hlelo luhlinzeka ngezifundo zangemva kwamahora ajwayelekile kanye nangezimpelasonto ezikhungweni ezingu-41.

Izinsiza zokufunda sezisatshalaliswe ezikhungweni ezingu-84, kwaphinde kwahlelwa imihlangano yokucobelelana ngolwazi engu-15 ezifundazweni.

Abafundi bangakwazi nokusebenzisa izinsiza zokufunda zamahhala ku-inthanethi kanye nezinhlelo zemfundo ezisakazwa emisakazweni nakomabonakude.

I-COVID-19 IBE NOMTHELELA EKUFUNDENI KWABAFUNDI BANGO-2026

UGwarube uvumile ukuthi abafundi ababhala uMatikuletsheni kulo nyaka bangabanye balabo abathinteka kakhulu ngesikhathi kuqubuka ubhubhane lwe-COVID-19.

Uthe ubhubhane lwaphazamisa ukufunda kwabo ngesikhathi besuka emabangeni aphakathi nendawo beya emabangeni aphezulu.

Ngenxa yalokho, uMnyango uye waqinisa izinhlelo zokufundisa, wahlonza izindawo lapho abafundi besasilele khona ezifundweni, wase uhlinzeka ngosizo olwengeziwe ukuze bakwazi ukubhekana nezivivinyo.

KUNXUSWA ABAZALI UKUBA BANGATHWALISI ABAFUNDI IMISEBENZI EMININGI YASEKHAYA

UNgqongqoshe unxuse abazali nababheki bezingane ukuba badlale indima ebalulekile ekwesekeni abafundi ngesikhathi sokugcina sokulungiselela izivivinyo.

Uthe kubalulekile ukuthi abafundi banikezwe indawo enokuthula emakhaya, ukuze bakwazi ukugxila ezifundweni zabo ngaphandle kokuphazamiseka.

“Sinxusa abazali ukuthi bangathwesi abafundi imisebenzi eminingi yasendlini futhi bangabalindeli ukuba benze yonke imisebenzi yokuthunywa ekhaya. Sicela nibanikeze isikhathi nendawo yokufunda kanye nokwesekwa abakudingayo ukuze benze kahle kakhulu ezivivinyweni,” kusho uGwarube.

Uphinde wagcizelela ukuthi abazali kufanele bakhuthaze izingane zabo, bazinikeze ukuzethemba futhi bazisize zibhekane nengcindezi ehambisana nezivivinyo zokuphela konyaka.

KUXWAYISWA NGOKUKOPELA NOKUPHAZAMISA IZIVIVINYO

UGwarube uthe uMnyango ngeke ukubekezelele nhlobo ukukopela, ukuputshuka kwamaphepha ezivivinyo noma ezinye izenzo ezingekho emthethweni ezingaphazamisa ubuqotho bezivivinyo.

Kuye kwaqiniswa nezivumelwano zokuzibophezela kwabafundi nabazali ekugcineni imithetho yezivivinyo.

UMnyango ususungule ucingo olusebenza amahora angu-24 ngosuku, lapho umphakathi ungabika khona izenzo ezisolisayo eziphathelene nezivivinyo.

Kukhona nezinhlelo ezibekiwe zokubhekana nezimo eziphuthumayo, okuhlanganisa isimo sezulu esibi kanye neziyaluyalu ezingase ziphazamise ukubhalwa kwezivivinyo.

UNgqongqoshe unxuse imiphakathi ukuba ingasebenzisi izikole nezivivinyo zikaMatikuletsheni njengendlela yokubhikisha ngenxa yokungagculiseki ngokulethwa kwezidingongqangi, ezombusazwe noma ezinye izinkinga zomphakathi.

“Ngiyanxusa imiphakathi ukuba ingalimazi ikusasa labafundi bakaMatikuletsheni bango-2026 ngokuphazamisa izivivinyo ngenxa yokungagculiseki ngezidingongqangi, ezombusazwe noma izinkinga zomnotho nezenhlalo.

“Abafundi bakaMatikuletsheni abakwazi ukuxazulula izinkinga zomphakathi. Yithina oNgqongqoshe, njengabameleli abakhethiwe, okufanele siphendule ngalezi zinkinga. Sicela ningayi ezikoleni, kodwa nize emahhovisi ethu ePitoli nasePhalamende,” kusho uGwarube.

Ugcizelele ukuthi wonke umuntu waseNingizimu Afrika unesibopho sokuqinisekisa ukuthi abafundi babhala izivivinyo endaweni ephephile nenokuthula.

UMNYANGO UTHI KONKE SEKUMI NGOMUMO

Ngemva kokuhlola imibiko yokulungiselela izivivinyo evela kuyo yonke iminyango yezemfundo yezifundazwe eziyisishiyagalolunye, uGwarube umemezele ngokusemthethweni ukuthi uMnyango Wezemfundo Eyisisekelo kanye nekilasi likaMatikuletsheni lango-2026 bakulungele ukuqala kwezivivinyo.

Uphinde wafisela bonke abafundi impumelelo, ebanxusa ukuba basebenzise ngokugcwele isikhathi esisele ukuze bazilungiselele kahle.

Umthombo: SAnews.gov.za

UNgqongqoshe uSiviwe Gwarube unxuse abazali ukuba banikeze izingane isikhathi esanele sokufunda, bangazithwesi imisebenzi eminingi yasendlini.

Uphinde waxwayisa imiphakathi ukuba ingaphazamisi izivivinyo ngenxa yemibhikisho.

💬 UMBUZO KUBAFUNDI: Njengomzali noma umnakekeli, yini oyenzayo ukusiza ingane yakho elungiselela izivivinyo zikaMatikuletsheni?

KZN NAMUHLA COMMUNITY NEWSPAPER
Izindaba Zomphakathi Ezithembekile

#Matric2026 #NSC2026 #Education #KZNNamuhla #MatricExams

SHEILA MHLONGO
Author: SHEILA MHLONGO

Joyina Umndeni Wethu

We don’t spam! Read our privacy policy for more info.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *