
SHEILA MHLONGO
I-South African National Roads Agency SOC Limited (SANRAL) izobuyela ohlelweni lwamathenda avulelekile emisebenzi ejwayelekile yokulungiswa kwemigwaqo kanye nasezinsizakalweni zokubonisana kwezobunjiniyela. Lokhu kulandela izinselelo zasenkantolo ezithole ukuthi ukusetshenziswa kwamaphaneli osonkontileka kwakungekho emthethweni futhi kuphambene noMthethosisekelo.
Isikhulu Esiphezulu se-SANRAL, uReginald Demana, simemezele lesi sinqumo ngoLwesibili lomhlaka 28 Julayi 2026 kulandela amacala athinta ukusetshenziswa kwamaphaneli kule nhlangano.
I-SANRAL isin odločile ukuqala uhlelo olusha lwamathenda ngaphandle kokulibala.
“Osonkontileka abakhona bazoqhubeka nomsebenzi kuze kube mhla zingama-30 kuLwezi 2026, kanti i-SANRAL kufanele iqinisekise ukuthi ukulungiswa kwemigwaqo kuyaqhubeka ngaphandle kokuphazamiseka ngesikhathi soguquko. Zonke izivumelwano zokuqokwa ngamaphaneli seziphelile, ngakho akukho msebenzi okufanele unikezwe ngaphansi kwethenda ebibekelwe eceleni,” kusho uDemana ngoLwesibili.
UDemana ubekhuluma esithangamini sabezindaba eCenturion ngezinkinga ze-SANRAL eziphathelene nokuthengwa kwezimpahla nezinsizakalo. Lezi zihlanganisa izinsolo zenkohlakalo, amacala asenkantolo kanye nezimbangela zezindaba ezikhulunywa emphakathini njengamanje.
Ezinsukwini ezizayo, i-SANRAL izokhipha amathenda ngezigaba.
“Sesiyilungisile imibhalo yamathenda futhi siqhuba uhlelo lwangaphakathi lokuqinisekisa ukuthi konke kuhamba ngendlela efanele. Ezifundazweni zaseNtshonalanga Kapa naseNyakatho Kapa, sekukhishwe amathenda ambalwa, okukhombisa ukuthi sihlose ukusebenza ngesivinini.
“Njengoba abanye benu bebonile esinqumweni senkantolo sokuvumelana esiphathelene nephaneli yosonkontileka bemisebenzi ejwayelekile yokulungiswa kwemigwaqo, kudingeka ukuba sibe sesikuqedile ukuqokwa kwalabo sonkontileka ekupheleni kukaLwezi 2026. Uma kudingeka, sizobuyela enkantolo siyocela ukwelulelwa isikhathi,” kusho isikhulu esiphezulu.
Ngenyanga edlule, izicelo ezimbili ezaziphikisana nephaneli ye-SANRAL yabeluleki bezobunjiniyela besigaba sesibili zathola ukuthi lolu hlelo lwalungekho emthethweni ngenxa yokungahambi ngendlela efanele kwenqubo yokwahlulelwa kwamathenda.
Ithenda yayihlose ukusungula iphaneli labeluleki bezobunjiniyela ababezohlinzeka ngezinsizakalo emisebenzini yokulungiswa kwemigwaqo ngezikhathi ezithile, ukulungiswa okukhethekile kanye namaphrojekthi okuqiniswa kwemigwaqo.
UDemana uthe njengamanje abekho abahlinzeki bezinsizakalo abaqokelwe lo msebenzi, ngakho-ke asikho isidingo sokwelula izinkontileka.
Muva nje, iNkantolo Ephakeme yaseNingizimu Afrika, eGauteng Division ePitoli, imemezele ukuthi isinqumo se-SANRAL sokunikeza iphaneli yezinkampani ezingama-20 izinkontileka zemisebenzi ejwayelekile yokulungiswa kwemigwaqo sasiphambene noMthethosisekelo futhi singekho emthethweni.
Izinkampani ezimbili zokwakha, i-BCB Solutions (Pty) Ltd neBotle Ba Afrika Roads (Pty) Ltd, zaphumelela ekuphikiseni isinqumo se-SANRAL sokunikeza iphaneli yezinkampani ezingama-20 izinkontileka zokulungiswa kwemigwaqo.
“Njenge-SANRAL sifunde izifundo ezibalulekile kula macala amabili aphathelene namaphaneli. Ngaphakathi enhlanganweni, besidinga isikhathi esengeziwe sokulungiselela lolu shintsho endleleni yokusebenza kwebhizinisi lethu eliyinhloko kanye nokuhambelanisa izinhlelo zokuphatha nezokusebenza.
“Ngaphandle kwenhlangano, besidinga ukuqonda umthelela wezenhlalo nomnotho kubahlinzeki bethu bezinsizakalo. Abanye babo kungenzeka ukuthi basungule amabhizinisi abo ngenhloso enkulu yokuhlinzeka i-SANRAL ngezinsizakalo, ngakho kudingeka siqonde ukuthi ukungafakwa kwabo kulawa maphaneli isikhathi esiyiminyaka emihlanu kuzobathinta kanjani,” kusho uDemana.
Mayelana nezinkontileka zemisebenzi ejwayelekile yokulungiswa kwemigwaqo, uDemana uchaze ukuthi ngaphambilini i-SANRAL yayiphethe lo msebenzi ngosonkontileka ababalelwa kuma-251.
Kulandela isincomo soPhiko Lokuphathwa Kokuthengwa Kwezimpahla Nezinsizakalo, i-SANRAL yanquma ukunciphisa isibalo sosonkontileka sibe ngama-20. Kwathiwa iphaneli elincane lalizokwenza uhlelo lokuthenga lusheshe, lusebenze kahle futhi lube lula ukuluphatha.
Lokhu kwakuthathwa njengengxenye ebaluleke kakhulu yezinzuzo zokwethulwa kwamaphaneli amathenda.
Ngesikhathi sohlelo lwamathenda, kwatholwa izicelo zamathenda ezibalelwa kuma-401, kwase kunconywa abafake izicelo abangama-20 abaphumelele.
UDemana uthe manje le nhlangano izoqhubeka nohlelo lwamathenda avulelekile ngesikhathi izama ukuhlangabezana nezikhathi ezibekwe ezinqumweni zezinkantolo.-SAnews.gov.za

