uMnyango wezeMfundo ePhakeme uhlose ukubhalisa abafundi abangaphezu kuka-520 000 emakolishi e-TVET

UMnyango Wezemfundo Ephakeme Nokuqeqeshwa (DHET) uhlose ukubhalisa abafundi abangaphezu kuka-520 000 emakolishi ezemfundo yezobuchwepheshe namakhono (TVET), kanye nokuhlinzeka ngosizo lwezimali kubafundi abangaphezu kuka-700 000 ngohlelo lweNational Student Financial Aid Scheme (NSFAS) kulo nyaka wezimali.

SHEILA MHLONGO | KZN NAMUHLA

IPhini likaNgqongqoshe Wezemfundo Ephakeme Nokuqeqeshwa, uNomusa Dube-Ncube, lithe lezi zinhloso ziyingxenye yemizamo kahulumeni yokwandisa amathuba okufinyelela emfundweni ephakeme, ekuqeqesheni amakhono, ekufundeleni umsebenzi ezindaweni zokusebenza kanye nasekuthuthukiseni izingcweti zemisebenzi yezandla nezobuchwepheshe.

UDube-Ncube ubekhuluma nabafundi bakaGrade 12 ngesikhathi somkhuleko waminyaka yonke wabafundi abalungiselela izivivinyo zabo zokugcina, obubanjelwe eMgungundlovu, ePietermaritzburg.

Uthe uhlelo lwezemfundo ephakeme nokuqeqeshwa luxhaswe ngesabelomali esingu-R443 billion esibekelwe isikhathi esimaphakathi seminyaka emithathu.

“Kulo nyaka sihlose ukuba nabafundi abangaphezu kuka-1.15 million emanyuvesi kahulumeni, ukuhlinzeka ngamathuba angu-91 800 okufundela umsebenzi ezindaweni zokusebenza, ukuze abafundi bangagcini ngokufunda emakilasini kuphela kodwa bathole nolwazi ngokusebenza.

“Sihlose futhi ukuthi izingcweti zemisebenzi yezandla nezobuchwepheshe ezingu-22 000 zithole izitifiketi eziqinisekisa amakhono azo,” kusho uDube-Ncube.

Kukhuthazwa abafundi ukuba bafake izicelo zemifundaze yaphesheya

UDube-Ncube uphinde wakhuthaza abafundi ukuba basebenzise amathuba emifundaze yamazwe ngamazwe, etholakala ngokubambisana kukahulumeni waseNingizimu Afrika namazwe ahlanganisa iChina, iGermany neHungary.

Uthe lezi zinhlelo zinikeza abafundi baseNingizimu Afrika amathuba okufunda phesheya kwezilwandle, lapho izindleko zemfundo, ezokuhamba nezokuphila zikhokhelwa ngokuphelele.

“Ngezinhlelo ezifana neChinese Government Scholarship, ephethwe ngokubambisana neChina Scholarship Council, kanye nohlelo lweFunda Germany eConstructor University, eBremen, intsha yaseNingizimu Afrika ithola amathuba okufunda phesheya ngaphandle kokukhathazeka ngezindleko zemfundo, ezokuhamba nezokuziphilisa.

“Le ntsha ibuya namakhono adingekayo ekuthuthukiseni izwe lethu,” kusho yena.

Unxuse abafundi ukuba bavakashele ingosi ethi internationalscholarships.dhet.gov.za njalo ukuze bathole ulwazi ngezinhlelo zemifundaze ezivulekile.

“Lawa ngamathuba angempela axhaswe ngezimali futhi ahloselwe abafundi abafana nani, ikakhulukazi labo abavela ezikoleni ezingakhokhiswa imali kanye nasemiphakathini yasemakhaya,” kusho iPhini likaNgqongqoshe.

Abafundi bakaMatric banxuswa ukuba bafake izicelo ze-NSFAS zango-2027

UDube-Ncube ugqugquzele abafundi abenza uMatric kulo nyaka ukuba bafake izicelo zosizo lwezimali lwe-NSFAS zonyaka wezi-2027.

Uthe kubalulekile ukuthi abafundi bangagcini ngokufaka izicelo esikhungweni esisodwa semfundo ephakeme, kodwa bazame emanyuvesi amaningi nasemakolishi e-TVET ukuze babe namathuba amaningi okukhetha lapho sekuphume imiphumela yabo.

Uphinde wabakhuthaza ukuba benze ucwaningo olunzulu ngemisebenzi abafisa ukuyenza esikhathini esizayo.

“Cwaningani ngemisebenzi ngokusekelwe emaqinisweni. Bhekani ukuthi yimiphi imisebenzi ekhula ngokushesha, ukuthi iholela malini nokuthi yiziphi izifundo okufanele nizifundele ukuze niyithole.

“Khulumani nezikhungo zemfundo ephakeme ezikhona lapha namuhla ukuze nithole ulwazi oluzonisiza ekuthatheni izinqumo ezifanele,” kusho yena.

Kubalulekile ukufunda amakhono ezobuchwepheshe besimanje

UDube-Ncube ugcizelele ukubaluleka kokuthi abafundi bafunde amakhono ezobuchwepheshe besimanje, ikakhulukazi ukusebenzisa amakhompyutha kanye nokubhala izinhlelo zawo, okubizwa nge-coding.

Uthe intsha ingasebenzisa izifundo zamahhala ezitholakala ku-inthanethi, omakhalekhukhwini kanye nemitapo yolwazi ukuze ithuthukise amakhono ayo ngesikhathi isalinde imiphumela kaMatric.

“Fundani okuthile okuphathelene nobuchwepheshe bedijithali. Sebenzisani izifundo zamahhala eziku-inthanethi, omakhalekhukhwini benu kanye nemitapo yolwazi ukuze nithole amakhono ayisisekelo okusebenzisa ubuchwepheshe nokubhala izinhlelo zamakhompyutha,” kusho uDube-Ncube.

IKwaZulu-Natal yanqoba ngemiphumela kaMatric yango-2025

Isifundazwe saKwaZulu-Natal saba ngesihamba phambili ezweni lonke ngemiphumela yezivivinyo zeNational Senior Certificate (NSC) zango-2025.

Isifundazwe sathola izinga lokuphasa elingu-90.6%, kwathi abafundi abangu-89 161 bathola imiphumela ebavumela ukuba bafake izicelo zokufunda iziqu emanyuvesi.

Lesi sibalo sikhuphuke sisuka kubafundi abangu-84 470 abathola ukuphasa kwalolu hlobo ngonyaka owandulele.

UDube-Ncube uphonsele inselelo abafundi bakaMatric bango-2026 ukuba benze kangcono nakakhulu, baqhubeke nokuphakamisa izinga lemfundo esifundazweni.

Uthe abafundi kufanele basebenzise ukwesekwa abakuthola emindenini yabo, kothisha nasemiphakathini, kodwa bangakhohlwa ukuthi impumelelo yabo incike kakhulu ekuzimiseleni, ekusebenzeni ngokuzikhandla nasekuthatheni izinqumo ezifanele ngekusasa labo.

Ugcizelele ukuthi imfundo namakhono kuyizikhali ezibalulekile ekulweni nokuntuleka kwemisebenzi, ububha kanye nokungalingani emphakathini.

Umthombo: SAnews.gov.za | 9 Okthoba 2026

SHEILA MHLONGO
Author: SHEILA MHLONGO

Joyina Umndeni Wethu

We don’t spam! Read our privacy policy for more info.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *