Inhlangano i-1000 Women Trust  ixwayise  ngobuxwanguxwangu (bullying) ezikoleni eziningi zaseNingizimu Afrika

THOBILE MBATHA

Izikole eziningi zaseNingizimu Afrika azikulungele ukubhekana nalesi sihlava sobuxhwanguxhwangu obuhlasela abafundi abangu-3.2 million minyaka yonke ngenxa yokuthi aziyiqinisi imizamo yokusungula umgomo ophelele wokulwa nobuxhwanguxhwangu kanye nokungabekezeleli, kusho uTina Thiart, ongumsunguli we-1000 Women Trust, okuyinhlangano eholwa abesifazane neyingqalabutho emkhakheni wokulwa nobuxhwanguxhwangu.

“Kuyisibopho sethu ukufundisa abafundi nabazali ngezinqubomgomo zokulwa nobuxhwanguxhwangu futhi sithuthukise isiko lokungabi nabuxhwanguxhwangu kanye nezinqubo zokubuyisela esimweni ukuze kunqandwe lesi sihlava sikazwelonke.” kuxwayisa u-Thiart.

UThiart ukhulume ngemuva kwesigameko sokuhlasela eMilnerton High School eKapa ngesonto eledlule lapho abafana abaningana, abaneminyaka engu-17 no-18, bebonakala ku-video bephindelela umfundi ofunda uGrade-10 ngezinto ezahlukene, okuhlanganisa induku ye-hockey, ipayipi lepayipi nebhande futhi bemhlukumeza ngamazwi.

“Isigameko esishaqisayo saseMilnerton High akusona isigameko sokuhlukunyezwa kwabantu bodwa njengoba u-57% wabafundi baseNingizimu Afrika behlukunyezwa empilweni yabo. Nokho, ucwaningo lwethu luveza ukuthi izikole eziningi azizimisele ukubhekana nalesi sihlava,” kusho uThiart.

“Abazali ababambe iqhaza okhethweni lokulwa nobuxhwanguxhwangu lwe-Women Trust lwe-1000 bavakashele izikole zaseNingizimu Afrika ezingu-279 ezinsukwini ezingu-365 ezedlule bathola ukuthi zingamaphesenti angu-50 kuphela ezinemigomo yokulwa nobuxhwanguxhwangu kanti zingama-81 kuphela kulezi zikole ezingahlanganyela ngemigomo,” kusho uThiart.

“Asikho kulezi zikole ezingama-81 ebesinemikhuba yokuvuselela ubuxhwanguxhwangu, Ngemuva kokuzibulala kabuhlungu kwentombazane yaseLimpopo uLufano Mavhanga ngemuva kwesigameko esinzima sokuhlukunyezwa ngo-2021, sithumele ithimba eLimpopo ukuthi liyoqala umkhankaso wokulwa nobuxhwanguxhwangu futhi sabelane ngeqoqo lethu elibanzi lokulwa nobuxhwanguxhwangu nezikole,” kusho uThiart.

“Izikole kumele zisungule inqubomgomo emelene nobuxhwanguxhwangu kanye nokungabekezeleli konke okuvela kuwo wonke amalungu omphakathi wesikole ukuze kunqunywe ukuthi isikole sizoyisebenzisa kanjani imithetho yokuziphatha. Kufanele zenze uhlelo lokuvimbela ubuxhwanguxhwangu olubandakanya bonke abathintekayo ekubhekaneni nezenzo ezingamukeleki kanye nokwazi ukuthi kufanele kugunyazwe kanjani ukuziphatha okuhle,” kusho u-Thiart.

“Ngesikhathi sesigameko sakamuva eMilnerton High, imibiko ithe levidiyo ikhombisa ukuthi kukhona abafundi abami eduze baqopha isigameko sokushaya kanti abanye bebegqugquzela abahlaseli. Kwa-1000 Women Trust, sifundisa ababukele ngeqhaza labo lokweseka isisulu futhi babe ngabantu abazimisele,” kwengeza uThiart.

“Sikhuthaza izikole ukuthi zibambe iqhaza emikhankasweni yokulwa nobuxhwanguxhwangu futhi sihlele izinkundla zokucobelelana ngolwazi zothisha nabazali. Faka bonke abafundi emkhankasweni wokulwa nobuxhwanguxhwangu” kusho uThiart.

“Kumele sithathe isinyathelo manje ubuxhwanguxhwangu buhlobene nodlame olusekelwe ebulilini njengoba ulwazi lwethu lukhombisa ukuthi u-90% weziqhwaga uzoba abahlukumezi bodlame olubhekiswe kubulili. Kwa-1000 Women Trust, sinikeza ukwelulekwa kuhlukumezi kanye nezisulu, siphinde sisekele isikole ukuthi sisungule umgomo wokulwa nobuxhwanguxhwangu futhi sihlanganise nezinqubo zokubuyisela esimweni sokweseka bonke abathintekayo,” kusho uThiart.

I-1000 Women Trust imema bonke abazali, othisha nabaholi bomphakathi ukuthi babambe iqhaza ekuqeqesheni ukulwa neziqhwaga, kumahhala futhi kuWhatsapp: 061 4690 479. Izikole zingaphinda zidawunilode imanuwali yokuqeqesha kuwebhusayithi www.bullying.co.za noma i-Infographics zilisebenzise ekufundiseni isikole ngobuxhwanguxhwangu.

SHEILA MHLONGO
Author: SHEILA MHLONGO

Joyina Umndeni Wethu

We don’t spam! Read our privacy policy for more info.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *