
OMengameli bamazwe angaphansi kwe SADAC
SHEILA MHLONGO
UMengameli uCyril Ramaphosa wamukele abaholi bamazwe abebehambele iNgqungquthela Yama-46 Yezinhloko Zamazwe Nohulumeni be-SADC, ebibanjelwe eThekwini ngoMsombuluko mhla ziyi-17 ku-Agasti 2026.
URamaphosa uthe abaholi abafikanga eNingizimu Afrika njengezivakashi, kodwa njengabafowethu nodadewethu, ababambisene ekwakheni ikusasa elifanayo leNingizimu ye-Afrika.
Ukhumbuze izithunywa ukuthi i-African Union yasungulwa ngokusemthethweni eThekwini eminyakeni engama-24 eyedlule. Le ngqungquthela iphinde yaqondana nokugujwa kweminyaka engama-34 kwasayinwa i-SADC Declaration and Treaty eWindhoek, eNamibia, mhla ziyi-17 Agasti 1992.
Uthe amazwe e-SADC kufanele aguqule imingcele ibe ngamabhuloho okubambisana, iminotho yamazwe ibe yimakethe yesifunda futhi ukusondelana kwamazwe kulethe ukuchuma okwabelwana ngakho.
URamaphosa ubonge uMengameli waseZimbabwe, u-Emmerson Mnangagwa, ngobuholi bakhe njengeSihlalo ophumayo we-SADC. Uphinde wabonga iZambia, i-SADC Secretariat nawo wonke amazwe angamalungu ngokubambisana kwawo.
Uthe i-SADC inamazwe ayi-16 nabantu abangaphezu kwezigidi ezingama-400, kanye nengcebo yezimbiwa, umhlaba wokulima, intsha namakhono ezobuchwepheshe. Nokho, ukuhwebelana phakathi kwamazwe e-SADC kuseyingxenye encane yokuhwebelana kwesifunda.
Ugqugquzele amazwe ukuba anciphise ukuthumela izimbiwa zingakacutshungulwa nokungenisa imikhiqizo angakwazi ukuyikhiqiza. Lokhu kungasiza ekwakheni izimboni nemisebenzi.
UMengameli uphinde wadlulisa amazwi enduduzo kubantu baseDemocratic Republic of the Congo ngenxa yokubheduka kwe-Ebola. Unxuse ukuthi kuqiniswe ukuqapha izifo, izikhungo zezempilo nokukhiqizwa kwemigomo nemithi e-Afrika.
Uthe i-SADC kufanele isheshise ukuqaliswa kohlelo lokuthuthukiswa kwesifunda luka-2020 kuya ku-2030 ukuze abantu bathole imisebenzi, ugesi othembekile, ukudla okuthengekayo, ezempilo, imfundo namathuba entsha.
Top of Form
Bottom of Form

