Imbiko emusha yobugebengu iveza izindawo eziyizizinda zobugebengu eThekwini kanye namaqhinga amasha ezigebengu

IDurban Central yaqopha amacala obugebengu obubucayi angu-1 802 abikwa ngumphakathi phakathi nalezi zinyanga ezintathu. Lokhu kulingana cishe namacala angu-20 ngosuku, okuyibeke endaweni yesibili ezweni lonke

SHEILA MHLONGO

Imiphakathi eminingi yaseThekwini nakwezinye izingxenye zaKwaZulu-Natal ivele kakhulu ohlwini lwakamuva lwezindawo ezihamba phambili ngobugebengu eNingizimu Afrika. Ngakolunye uhlangothi, umbiko we-Blue Security i-August 2026 Crime Trends Report ukhombisa ukuthi izigebengu seziqala nokushintsha izikhathi nezindlela ezenza ngazo ubugebengu.

Izibalo zobugebengu ze-South African Police Service (SAPS) zango-Ephreli kuya kuJuni 2026 zikhombisa ukuthi iziteshi zamaphoyisa eziningi zaKwaZulu-Natal zivele kakhulu ezigabeni ezahlukene zobugebengu, okubalwa kuzo ubugebengu obubhekiswe kubantu, ukugetshengwa kwemizi, ukugqekezwa, ukudunwa kwezimoto kanye nokuthunjwa kwabantu.

IDurban Central yaqopha amacala obugebengu obubucayi angu-1 802 abikwa ngumphakathi phakathi nalezi zinyanga ezintathu. Lokhu kulingana cishe namacala angu-20 ngosuku, okuyibeke endaweni yesibili ezweni lonke.

I-Inanda, Phoenix, Chatsworth, Pinetown, Umlazi neVerulam ngezinye zeziteshi zamaphoyisa zaseThekwini ezivele ohlwini lweziteshi ezingu-30 ezihamba phambili ezweni ngamacala obugebengu. Lesi sigaba se-SAPS sihlanganisa amacala ahlukahlukene, kusukela ebugebengwini obunodlame nasekugetshengweni kuya ekugqekezweni, ukwebiwa kwezimoto kanye nobunye ubugebengu obubucayi obuthinta impahla.

I-Inanda ivele kakhulu kulo mbiko, njengoba yaqopha amacala angu-1 056 obugebengu obubhekiswe kubantu (contact crimes), okuyisibalo esiphezulu kunazo zonke eziteshini zamaphoyisa ezweni. Iphinde yaba phakathi kweziteshi ezihamba phambili ngamacala okubulala, ukuzama ukubulala, amacala ocansi kanye nokugetshengwa okunodlame.

UBUGEBENGU EMIZINI BUSAQHUBEKA NOKUBA YINKINGA ENKULU

IKwaZulu-Natal iyodwa ibe nengxenye ecishe ibe yisithathu yeziteshi zamaphoyisa ezivele ohlwini lukazwelonke lweziteshi ezingu-30 ezihamba phambili ngamacala okugetshengwa kwemizi.

I-Inanda neNtuzuma zibe sezindaweni ezimbili eziphezulu ezweni, kanti iVerulam, KwaDukuza, KwaMashu, Empangeni kanye ne-Umlazi ngezinye zezindawo zaKwaZulu-Natal ezivele kulolu hlu.

Ukugqekezwa kwemizi nakho kusaqhubeka nokudlanga. I-Empangeni ibe sendaweni yesithathu ezweni, kanti iPlessislaer, Inanda, Verulam, Pinetown, Chatsworth kanye nezinye iziteshi zamaphoyisa zaKwaZulu-Natal nazo zivele ohlwini lweziteshi ezingu-30 ezihamba phambili.

Kubalulekile ukuqonda umehluko phakathi kokugqekezwa nokubanjwa inkunzi ekhaya. Ukugqekeza kuvamise ukubandakanya ukungena endaweni ngokungemthetho ngenhloso yokweba ngaphandle kokubhekana ngqo nomuntu ohlala lapho, kanti ukugetshengwa komuzi kubandakanya ukusebenzisa udlame noma ukusabisa abantu abasendaweni.

Imininingwane yezobugebengu ye-Blue Security yango-Agasti ikhombisa ukuthi ingcindezi yobugebengu emizini iqhubekile nangemuva kwesikhathi esimbozwe yizibalo ze-SAPS.

Izigameko zokugqekeza ezindaweni zaseThekwini eziqashwe yi-Blue Security zenyuke zisuka ku-46 ngoJulayi zaya ku-64 ngo-Agasti, kanti ezokungena emagcekeni ngaphandle kwemvume zenyuke zisuka ku-84 zaya ku-96. Izigameko zokugetshengwa kuhlonyiwe zona zenyuke kakhulu, zisuka ku-15 zaya ku-31.

UBUGEBENGU SEBUDLONDLOBALA NASEMAHORENI ASEKUSENI

Imininingwane ye-Blue Security iphinde yaveza olunye ushintsho olukhathazayo: izikhathi izigebengu ezenza ngazo ubugebengu zibonakala sezishintsha.

Ngo-Agasti, inkampani yaqopha izigameko ezingu-264 ezenzeke emini uma kuqhathaniswa nezingu-204 ezenzeke ebusuku. Lokhu kuphambene nesimo esabonakala ngoJulayi, lapho ubugebengu babudlange kakhulu ebusuku.

Isikhathi esaqopha izigameko eziningi kakhulu sasiphakathi kuka-06:00 ekuseni no-12:00 emini, lapho kwaqoshwa khona izigameko ezingu-147.

Lokhu kusho ukuthi umqondo wokuthi abantu kufanele baqinise ezokuphepha kakhulu kusihlwa nasebusuku kuphela ungashiya igebe elingasetshenziswa yizigebengu.

Izikhathi lapho abazali behambisa izingane ezikoleni, abantu beya emsebenzini noma besuka emakhaya ekuseni zingadala amathuba ezigelekeqe. Ngalezi zikhathi amasango avamise ukuvuleka, kuba nokunyakaza okuningi ezindaweni zokupaka izimoto, kanti eminye imizi isala ingenamuntu. Ukugcwala kwabantu nezimoto emigwaqweni emini nakho kungenza kube lula ukuthi izigebengu zingasolakali kalula.

Ukuqapha okusekelwe emininingwaneni yezobugebengu kwe-Blue Security kusaqhubeka nokuba yingxenye yokubhekana nalezi zimo. Ngo-Agasti, inkampani yabamba iqhaza emikhankasweni ehlanganyelwe engu-14, yasiza ekuboshweni kwabasolwa abayisikhombisa futhi kwatholwa izimoto ezingu-16.

Kubahlali, lezi zibalo zikhombisa ukuthi ingozi yobugebengu ayigcini endaweni eyodwa futhi ayenzeki ebusuku kuphela.

Abahlali bayelulekwa ukuba bavule ama-alamu okuphepha noma nini lapho beshiya imizi ingenamuntu, noma ngabe bahamba isikhathi esifushane. Kufanele futhi baqinisekise ukuthi amasango nezicabha zamagaraji kuvaleke kahle ngaphambi kokuhamba.

Uma ubona into noma umuntu okusolisayo, indlela ephephe kakhulu ukubika kwabezokuphepha noma emaphoyiseni, ugcine ibanga eliphephile bese uvumela abaqeqeshiwe ukuba babhekane naleso simo, kunokuba uzifake engozini ngokuzama ukuziphenyela wena.

SHEILA MHLONGO
Author: SHEILA MHLONGO

Joyina Umndeni Wethu

We don’t spam! Read our privacy policy for more info.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *